AĞACI YAŞKEN EĞMEK

    Bildiğinizden oldukça emin olduğum bir atasözümüz vardır: Ağaç yaşken eğilir. Bir çocuğun küçük yaşlardaki eğitiminin, yaşantısının izlerini, gelecek yaşamında görebileceğimizi bize oldukça manidar bir şekilde açıklar. O halde o ağacı küçükken yeterince sulamalı, ihtiyaçlarını karşılamalı, bakımını yapmalıyız ki kökleri toprağa sımsıkı tutunabilsin, dalları göğe doğru uzansın, gövdesi diğer canlılara ev sahipliği yapabilsin, gölgesinde insanları barındırabilsin, sağlıkla yaşasın… Tüm bunlar bir çocuğun hayatının, çok önemli ilk yıllarında nasıl bir yaşantı sürdüğüyle hatta ondan da önemlisi nasıl bir anne babaya sahip olduğuyla doğrudan etkilidir.  

    Anne ve babalar çocuğun gelişimi için nelerin nasıl yapılacağını ya da yapılmaması gerekenleri nereden öğreniyor? Anne ve babaların ihtiyaç duyduğu temel bilgiler, duygusal destek gibi ihtiyaçlar informal eğitim ile aile büyüklerinden, çevreden karşılanabiliyordu ancak günümüzde çekirdek aile modelinin artması, göç gibi durumlar sosyal öğrenme imkânını da hayli azaltmıştır. Bu durumda insanların destek ve bilgi kaynakları ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla “Aile eğitimi”  kavramı oluşmaya başlamıştır.

    Aile eğitimi ebeveynlere ve bazen de aile büyüklerine verilen çocukların fiziksel, bilişsel ve sosyal gelişimi için bilinmesi gerekenlerin anlatıldığı, davranış kazandırmayı da hedefleyebilecek profesyoneller tarafından sağlanan, uzun soluklu, devamlılık isteyen bir eğitim sürecidir.

    “Ana babaların çocuklarına istenilen davranış ve alışkanlıkları kazandırabilmeleri, kendini denetleyen, duygu ve düşüncelerini özgürce ifade edebilen ve girişimci bir birey olmalarını sağlayabilmeleri, öncelikle onları tanımaları ve onlarla sağlıklı bir iletişim kurmalarıyla mümkündür.” (Yavuzer 2011, 7)

    Çocuğun ailesi tarafından tanınması ve aralarında sağlıklı bir ilişkiye sahip olunması az önce belirtilen sebeplerden ötürü müthiş bir önem arz eder. Bu sebeptendir ki Aile Eğitimi, Ana Baba Eğitimi, Anne Baba Eğitimi gibi farklı isimlere sahip olsa da bu programlar gün geçtikçe daha da değerleniyor ve daha da artıyor. Bu programlar ailelere nasıl daha sağlıklı bir aile olabilecekleri konusunda bir rota oluşturuyor, çocukların, ergenlerin, bebeklerin aile yaşantısını ve gelişim sürecini iyileştiriyor gelecek hayata daha sağlam, sağlıklı bir şekilde hazırlanmaları imkânını veriyor ve hatta kimi zaman yepyeni bir hayatın kapısını aralıyor.

    Peki, sağlıklı aile nasıl tanımlanır ve ne amaca hizmet eder? Psikolojide sağlıklı aile bazı şart ve durumları yerine getirebilen aileleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Sağlıklı aileler problemlerini bir araya gelerek çözmekte, birbirlerine duygusal olarak bağlı, özgürlüklerini kısıtlamayacak biçimde birbirleriyle ilgili, aile içinde herkesin kendinden beklenen rolü yerine getirebildiği, birbirlerinin davranışlarını aşırıya kaçmadan kontrol edebildiği, kendi aralarında açık ve doğrudan bir iletişim modelini benimsemiş ailelerdir.

    Aile eğitimi programlarının, bu sağlıklı aile modelini aileye tanıtmak, kazandırmak veya hem tanıtıp hem kazandırmak gibi bir yan amacı olduğunu varsayıyorum. Çocuğun gelişimini desteklemek için çocuk ve gelişimi hakkında verilen bilgilerin ve ailelerin nasıl anne baba olunacağı bilgisinin bu aile modeliyle pekiştirilmesinin daha doğru ve etkili olduğunu düşünmekteyim. Bu eğitimler sonucu ailenin yaşantısında ve çocukların gelişimlerinde olumlu sonuçların elde edildiğini görebileceğimiz onlarca çalışma mevcuttur.

    Çocuğun gelişim aşamalarını sağlıklı bir şekilde yaşayıp atlatabilmesi ailesinin elindedir. Bebeklikten başlayarak fiziksel, bilişsel ve sosyal gelişimin desteklenmesi, doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi, ailelere ihtiyacı olan bilginin ve desteğin sağlanması için günümüz şartlarında Aile Eğitimi güvenilir ve sağlam bir kaynaktır. Sağlıklı ailelerin artması ve sağlıklı koşullarda yetişen çocukların mutluluğunu aktarması dileğiyle…

Kaynakça:

ŞAHİN Tezel, SAİDE Özbey. (2007) Aile Eğitim programlarına Niçin Gereksinim Duyulmuştur? Aile Eğitim Programları Neden Önemlidir?. AİLE VE TOPLUM.3(12).

YAVUZER, Haluk.  Ana-Baba Okulu. İstanbul: Remzi Kitabevi,2011.

Yazıyı Hazırlayan: ZEYNEP DEĞER